19.09.2017

هاواری ئەو كەسانەتان لە یاد نەچێت

14 ی تەمووز كە سیمبۆڵی باوەڕییە بۆ گەل، لە باردۆخی هەرە نالەباردا بانگەوازی گەڕانەوەی شەڕڤانانی ئازادییە بۆ وڵات...





دوژمن بە یاریكردن بە ژیانمان دەیهەوێ بەسەرماندا سەركەوێ، ئێمە بە مردنمان بەسەریاندا سەردەكەوین"

تەمووز شاناوی سەركەوتنی پڕ زەحمەت بەڵام پڕ لەشكۆی ژیان بەسەر مردن و بەها مرۆییەكان بەسەر فاشیزمدا لە مێژووی كوردستاندا. ئەم سەركەوتنە لە 14 ی تەمووزدا لە زیندانی ئامەد بە مانگرتن تا مردن لە دژی دەوڵەتی توركدا بەدەست خرا. "هاواری ئەو كەسانەتان لەیاد نەچێت" گوتەی هەڤاڵ محەمەد خەیری دورموشە كە یەكێكە لە شەهیدانی بەرخۆدانی و تائێستاكەش باڵابەندە. ئەم هاوارەش وەك هاواری بە هەزاران لە زیندانییەكان لە ژێر زەبر و زەنگ و ئەشكەنجە وەحشیانەكان هەرگیز لەیاد نەكرا. چونكە كۆمەڵە مرۆڤێكی قارەمان و مێرخاس كە دڵ و رۆح و شەرەفی گەلەكەیان بوون لەبەرامبەر ئەوانەی كە بە ئەشكەنجەكانی ئەو هاوارەی لە سینەیان وەدەردەخست چالاكی مانگرتن تا مردنیان ئەنجامدا. ویستیان بە تاكە چەكی دەستیان،بە گیانی خۆیان بیسەلمێنن كەوا ئەو وەحشەتەی بەسەر مرۆڤایەتی،گەلی كورد و بزاوتی ئازادی كورد دا سەپێنراوە مەحكومی دۆڕانە. گیانیان، جەستەیان ،سەنگەریان بوو. هێرش و بەرگرییان بوو. تاكتیك و ستراتیژییان بوو، هەموو شتێكیان بوو. لەهەمانكاتدا بەرخۆدانییەكەیان شەڕێكی بێ ئامانی دەستنیشانكردنی چارەنووسی گەل بوو. لە دەستی دوژمندا دیل بوون، فەرمانداری ژێر ئەسارەت بوون و بانگەشەیەكی گەورەیان بۆ سەلماندنی بەدەستهێنانی سەركەوتن لە دۆخێكی وەهادا دەرخستەڕوو. یەكێك لە بەرخۆدانوانەكان هەڤاڵ كەمال پیر ئەم دۆخە بەم شێوەیە هەڵدەسەنگێنێ" ئێمە بەسەر پردی سیراتدا تێپەڕدەبین، یان تێپەڕ دەبین ... یان تێپەڕ دەبین، بۆ ئێمە بەهیچ شێوەیەك كەوتنە خوارەوە جێگای باس نییە". ئەو كەسانە كێ بوون ئەم سەركەوتنە گەورەیان بەدەست هێنا ؟ ئامانج و ئامرازەكانی بەرخۆدانیان چی بوو ؟ بۆچی بڕیاری چالاكییەكی بەو شێوەیەیان دا ؟ چۆن سەركەوتن ؟ "رێبەر ئاپۆ" و هاوڕێیانی ئەو رۆژگارەیان لە باس و بەسەرهات و قارمانێتییەكانی 14 ی تەمووز 1982 نێو زیندانەكانی ئامەد دەگێڕنەوە. 

هەڤاڵا خەیری دورموش كە دەستپێشخەری بەرخۆدانی مانگرتن تا مردنە، لە ساڵی 1955 لە دێی قومیی سەربە قەرەقۆچانی باكوری كوردستان لە دایك بووە، تا قۆناخی ئامادەیی لە شاری چەولگ دەخوێنێ و پاشان بۆ خوێندی زانكۆ دەچێتە زانكۆی حاجەتەپە و "كلیە گب" دەخوێنێ. لەساڵی 1975 دا بە ڕێبه‌ر ئاپۆ ئاشنا دەبێت و یەكتر دەناسن. وەك شۆڕشگێڕێكی شارەزا و پرۆفیشناڵ لە كوردستان خەبات بەڕێوە دەبات. لە كۆنگرەی یەكەمی "PKK"دا بە ئەندامی كۆمیتەی ناوەند هەڵدەبژێردرێت. لە مانگی تشرینی دووەمی 1979 لەگەڵا فەرهاد قورتای لە بەسەرداگرتنی ماڵیاندا ئەسیر دەبێ و تا بەرواری شەهید بوونی لە زیندانی ئامەد زیندانی دەبێ.

 رێبەری گەلی كورد "رێبەر ئاپۆ" باس لە هەڤاڵ خەیری دەكات و دەڵێت: كەمێك كەسایەتییەكی پیرۆزكراو بوو، هۆشیار و كەسایەتییەكی ناسك بوو، هێندەی ناسكبوونیش لەكارەكانیدا هزرمەند بوو.. سەرەڕای ئەوەی چەوتییەكی ئەوتۆیشی نەبوو كەچی بەهاوڕێیانی دەڵێت "لەسەر كێلی گۆڕەكەم بنووسن قەرزبارە" زیانێكی بە پارتی نەگەیاندبوو، بەڵام هەندێ ئەركی لەسەر بوون،دەیگوت" نەك ئەشكەنجە ترسناكەكانی دوژمن، زیاتر ئەو ئەركانەی كە لەكاتی خۆیدا جێبەجێمان نەكردوون و ئەو كەموكورتیانەی تێی كەوتووین دڵتەنگم دەكات". ئەو رۆڵەیەكی "PKK" بوو. 

 هەڤاڵ كەمال یەكێكە لە پێشەنگەكانی بەرخۆدانی 14ی تەمووز و كادێر بەڕێوەبەرایەتی "PKK" بوو. لەلایەن هەڤاڵانیەوە بە "سوپایەكی نەدۆڕێن" گوزارەی لێوە دەكرا. كەمال پیر ساڵی 1952 لە دێی گویزەل ئۆڵوكی ناوچەی تۆروڵی سەربە گوموشهانە لە خێزانێكی هەژاری دێهاتی دێتە دنیاوە. هەڤاڵ كەمال شۆڕشگێڕێكی خەڵكی توركیایە. تایبەتمەندی ئینتەرناسیۆنالیانەی بەم رستە بەنرخانە هەڵدەسەنگێنێ؛ "من رزگاربوونی گەلانی توركیا و كوردستاندا رزگاربوونی گەلانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبینم. نەك نەژادپەرستی تەسكی دەوڵەتان، بەڵكو لایەنگری فێدراسیۆنی گەلانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستم". لە ئاداری 1972 ڕێبه‌ر ئاپۆ دەناسێت هەڤاڵ كەمال پیر لە 17ی تشرینی دووەمی 1987 لە پازارجخ دەستگیر دەكرێت. لە 16ی كانوونی دووەمی 1979 دا بە هاوكاری هەڤاڵانی لە زیندانی ئورفا هەڵدێ و خۆی دەگەیەنێتە لوبنان. قۆناخی دوابەدواشی "رێبەر ئاپۆ" باسی دەكات و دەڵێت:

لە بەهاری 1980 دا دەستەیەكی 30 هەڤاڵی پەروەردەكراو بە پێشەنگایەتی هەڤاڵ كەمال پیر بەمەبەستی رێكوپێك كردنی كارەكان،ناردماننە گۆڕەپانی سیڤەرەك. هێشتا لەڕێدانە و لەمانگی ئابدا، ناوەختانە دەستگیر دەكرێن. ئێمە كەسانێكین كە بە هاوڕێیەتی شۆڕشگێڕی وەك كەمال پیر پێگەیشتووین، یەكەمین سڵاو و مەرحەبامان گوتوبێژی سۆسیالیزم و فەلسەفە بوو. دەتوانم بڵێم نزیكترین كەس بوو لە راستیەوە. كەمال پیر بە سادەبوون و پابەندبوونی بە هاوڕێیەتییەوە، بە چەمكی بوێری و دلێری و فیداكارییەوە شۆڕشگێڕێكی یەمان بوو. پڕ لە رێز و خۆشەویستی هاوڕێیەتی بە هیوا و ئومێدەكانیەوە و هەڤاڵێكی زۆر دڵنزم بوو. كەمال پیر هەمیشە پەیوەست و گرێدراوی شەرەفی كەسایەتی فەرماندار بوو.

هەڤاڵ عاكیف یڵماز خەڵكی گوندی بێشكتاش ی ناوچەی ئەردەهان ی سەربە شاری قارسە. دەرچووی ئەنیستیتۆی پەرەوەردەی باڵایە و لە بەهاری 1980 دەستگیر دەكرێت كە ئەو كات سكرتێری ناوچەی ئامەد بووە. یەكێك لە چوار قارەمانە بێ وێنەكانی بەرخۆدانی 14ی تەمووز هەڤاڵ عاكیف یڵمازە. خوێندكاری هەڤاڵا مەزڵوم دۆغانە. هەمیشە ئەو بەڵێنەی بەگەلەكەی دابوو لەسەروو هەموو شتێكەوە دەبینی، بۆ ئەوەش لەبەرامبەر تەعزیبكار و هێزە نكۆڵیكارەكان كە بۆ أعتراف پێكردن و تەسلیم بوون هەموو شتێكیان دەكرد، پێیان دەڵێت "دەست لەمن بەردەن، زینای دایكم دەكەم، خیانەت لە بەڵێنەكانم لەبەرامبەر بزاوتەكەم، گەلەكەم و مرۆڤایەتیم ناكەم". شۆڕشگێڕێكی خاوەن هەستیارییەكی گەورە بوو لە زیان نەگەیاندن بە گەلەكەی،وڵاتەكەی و هەڤاڵانی. لە بابەتەكانی لێكۆڵینەوە و توێژینەوە و فێربووندا سنوورنەناس بوو و كەسایەتییەك بوو كە گرنگییەكی بێ ئەندازەی بە پێوانە ئەخلاقییەكان دەدا. هەڤاڵ عاكیف بەم چەند رستەیە ئاستی جدییەتی لە تێكۆشاندا دەردەخاتە روو. "ئەوه‌ی خاوه‌ن بانگەشەی بوون بە كەسی هێڵ پارێزه‌، دەبێت بێ رەحم بێت لەبەرامبەر لاوازی و كەمووكورتییەكانی كەسایەتی خۆی، چونكە هەر یەكێك لە لاوازییەكانی كەسایەتی، هاوپەیمانێكە بۆ دوژمنەكەی". 

دوا كەسی شۆڕشگێڕە كە لە چالاكی بەرخۆدانی مانگرتن تا مردنی 14ی تەمووزدا گیانی دەسپێرێت. لە قووڵاییەوە هەست بەو ستەمكاری و داگیركارییەی سەر گەلەكەی دەكرد، ئەمەش وای لێكردبوو خاوەنی بڕیارمەند و رق و كینێكی گەورە بێت لەبەرامبەر دوژمنەكەی. هەڤاڵ عەلی چیچەك خوێندكاری هەڤاڵ كەمال پیرە. كەسایەتی پڕ خۆشەویستی و پابەندی و چالاكگەری هەڤاڵ كەمال پیر له‌ هه‌ڤاڵ عه‌لی چیچه‌كدا ڕه‌نگی دابۆوه‌. لە تەمەنێكی بچووكی 15 – 16 ساڵیدا زیندانی دەكرێت. سەرباری ئەوەی كە هێشتان لە یەكەمین هەنگاوی لاوێتیدا بوو، بەڵام جگە لە پێوانە نۆرماڵەكانی كۆمەڵگا، خاوه‌ن كه‌سایه‌تیه‌كی تایبه‌ت و جیاواز بوو. لاوێكی خوێن گەرم و لەبواری سیاسیشەوە خۆتێركەر بوو. لەژێر ئەشكەنجەی هەرە نامرۆییانەشدا بە وەققار لەبەرامبەر دوژمن رادەوەستێ. بە وته‌ی  " من شۆڕشگێڕێكم، ئەركی ئێوە تەسلمگرتنی منە،ئەركی منیش بەرخۆدانییە لەبەرامبەرتان" ئه‌وه‌ دیار ده‌بێت لە هەر چالاكی و لە هەر بەرخۆدانییەكدا هەمیشە لە ریزی یەكەمدایە. هەمیشە لە ریزی هەڤاڵان كەمال و خەیریدا بەرە دەگرێ. بەرخۆدانوانێكی دڵنزم، سەربەرزه‌ كه‌ دۆڕان و سەرنەكەوتنی پەسند نەدەكرد. بەدرێژای ژیانی شۆڕشگێڕی بۆ تاكە ساتێك بێ بڕیاری نیشان نەداوە.

چۆنیه‌تی بڕیار و دەستپێكردنی چالاكی مانگرتن تا مردن:

 نزیكەی 3 ساڵ بەسەر كودەتا سەربازییە فاشییەكەی 12 ی ئەیلوودا تێپەڕ بوبوو و گوشار و داگیركاری سەر گەلی كورد هێشان بەردەوام بوو. "PKK" بەر لە كودەتاكە چوبووە دەرەوەی وڵات،بە كۆنگرەی دووەمی لە 1982 دا بڕیاری گەڕانەوە و دەست بە بەرخۆدانیكردن وەردەگیرێت. لەم قۆناخەدا چ لە شاخ و چ لە زیندانەكاندا بەرخۆدانی بەردەوام بوو. بەرخۆدانی ژێر وەحشەتەكەی لە زیندانی ئامەد بێ دەنگ و سەدا هەوێن دەكرا. لە زیندانی ئامەد بە زۆری سەر و ریشی گیراوانیان دەتاشی،دیسپلینی سەربازییان بەسەردا دەسەپاند،بە زۆر مارشی رزگاری نەتەوەی تورك مارشی ئیستقلال یان پێ لەبەر دەكردن و پێیان دەگوتنەوەو ناچاریان دەكردن كە بڵێن توركین. ئاویان لێ دەبڕین، خواردنیان پێ نەدەدان، ئەشكەنجەیەكی سەختی فیزیكی دەكران. لە كەش و هەوایەكی وەهادا شەڕوانانی ئازادی شەڕی پاراستنی شەرەفیان دەكرد. بەڕێوەبەری زیندان"ئەسعەد ئۆقتای" تا چ رادەیەك ئەم كەش و هەوایەیان بە ئەنقەست ئامادەكردبوو، چەندە بەخواست و ویست ئەم كارەیان دەكرد لەم دوو رستەیەدا دەیدركێنێ: ئەسعەدا بە گیراوانی دەگوت"لە مردن دەگەڕێن، بەڵام مردنتان دەست ناكەوێت". لەكاتێكدا كە دوژمن وابیری دەكردەوە كە رۆحی ئازادی تەسیلمگرتووە، لەبەرامبەر رێبازەكانی كوشتن و ئەشكەنجە و خیانەت و تەسلیمكاری لە نەورۆزی 1982 دا بڵێسەی ئاگری بەرخۆدانی بۆ راوەستاندنی ئەو رێبازانە لە زیندانی ئامەد بەرز دەبێتەوە. هەڤاڵ مەزڵوم دۆغان بە چالاكی خۆسووتاند یەكەمین مەشخەڵی بەرخۆدانی بە دروشمی"بەرخۆدان ژیانە" بەرز دەكاتەوە. بەمەش گورزێكی زۆر سەخت لەداگیركاران و خەون و خەیاڵی سەركوتكردنی شۆڕشی ئازادی دەدات. لە 18ی ئایاری هەمان ساڵدا هەڤاڵان فەرهاد قورتای، ئەشرەف ئانییك، مەحمود زەنگین، نەجمی ئۆنەریش بۆ راگرتنی ئەو زوڵم و كردار و پەیڕەوكارییە نامرۆییانەكان جەستەیان دایه‌ بەر ئاگر. ئەم دوو چالاكییە كاریگەرییەكی گەورەی لەسەر زیندانییانی زیندانی ئامەد كرد. هەرچەندە ئەم دوو چالاكییە كۆتایی بە خیانەت و تەسلیمییەت نەهێنا بەڵام ئەوانیش گورزێكی گەورەیان وەبەر دەكەوێت. پاشان چالاكی مانگرتن له‌ خواردن تا مردن ده‌ستپێده‌كات له‌ 14ی ته‌مووزی ساڵی 1982دا یەكێك لە هاوڕێیانی قارەمانانی 14ی تەمووز و دۆخی زیندانی ئامەد وەها دەگێڕێتەوە:

ئێمە لە كۆتایی مانگی ئایاری 1981 دا لە ئەنجامی تاكتیكی درۆییانەی دوژمن دواییمان بە یەكەمین چالاكی بەرخۆدانی مانگرتن تا مردن هێنا. باس و خواسی بەرخۆدانی و چالاكی مانگرتن تا مردن لە ئەیلولی 81 دا دەستی پێكرد. دوو مانگ دوای ئەم بەروارە چیتر پێویست بوو لەبەرامبەر زووڵم و زۆری زیندانی ئامەد هەڵوێستێكی توند تر وەربگیردرایە.   لەگەڵا ئەم گفتوگۆیانەشدا دادگاییەكانی گیراوان بەردەوام بوو. كەش و هەوای پێشكەشكردنی بەرگری دروست بەجێ نەبوو. تەنها دەتوانرێ بەدەم بەرگری بكرێت. لەژێر گورزی ئەشكەنجەدا دەبرانە دادگاكان و كە دەگەڕێنرانەوە بۆ زیندانیش بە ئەشكەنجە پاداشتی هەر هەڵوێستێكییان لەبەرامبەر دادگا دەردرایەوە. بەڵام هەرچەندە بە شێوەیەكی سنوورداریش بێت، دادگاكان تاكە زەمینە گەیاندنی دەنگیان بوو بە رای گشتی. لە 31 ی ئایاردا گیراوان لە زیندانی ئامەد بەمەبەستی دادگاییكردن دەردەخرێن، هەڤاڵ موستەفا قەرەسۆ دەرفەتێك دەبینێت و خۆی لە هەڤاڵ محەمەد خەیری دورموش نزیك دەكاتەوە. هەڤاڵ قەرەسۆ ئەو كاتە بەم شێوەیە دەگێڕێتەوه‌:


 ئێمەیان لە هۆڵی كۆریدۆری دادگا راوەستاند و كەلەپچەیان كردین، چاوەڕێبووین سوار ئۆتۆمبێلەكانمان بكەن، من خۆم یەكسەر خۆم لە هەڤاڵ كەمال نزیك كردەوە و پێم گوت ،رەوش بەرەو كوێ دەچێ و چی دەبێت ؟ هەمیشە ناتوانین بێینە لای یەك، ئەویش گوتی"چیدی كاتی هاتووە، لەمەودوا شتێك لە من بەدی دەكرێت". پاشان گوتی با فكری دكتۆر"خەیری"یشم وەربگرین. هەڤاڵ كەمال لەبەر ئەوەی لە 1981یشدا چالاكی مانگرتنی ئەنجامدا بوو و چالاكی بەجێی مەبەست نەگەیشتبوو، لەكات و ساتی گفتوگۆی سەرلەنوێ ئەنجامدانەوەی چالاكیدا و كاتێ پرسیاری فكریمان دەكرد، دەیگوت" لەمن مەپرسن،فكری من روون و رەوانە، یەكێك دەست بە چالاكی بەرخۆدانی بكات من لە دوایەوەم".  هەڤاڵا خەیری بە فكری ئەوەی كە ژمارەیەكی زۆری هەڤاڵان لە دادگاكاندا ئامادە دەبن و فكرەكان خێراتر دەگاتە رای گشتی، لە دانیشتنەكانی دادگای ئورفادا گوتەی راگەیاندنی دەستكردن بە چالاكی بەرخۆدانی 14 ی تەمووزی پێشكەش كرد. لەم راگەیاندنەیدا هۆكاری ئەنجامدانی ئەم چالاكییەی بەم شێوەیە شیدەكاتەوە:-




گوشار و ئەشكەنجەكان سەرجەمی سنوورەكانی تێپەڕاند، لە دەركەی زیندانەكانەوە تەرم و لاشەی مرۆڤ دەردەخرێن، بە سەدان مرۆڤ كەم ئەندام بوون، بۆ ئەوانەی كە دەیانهەوێ شەرەف و بەهاكانی خۆیان بپارێزن، جگە لە مردن هیچ رێگەیەكی دیكە نەهێڵراوەتەوە. هەزاران جار خراپتر لەو سزایانەی یاساكانتان سەپاندوویانن بە سەرماندا هێنران و دەهێنرێن. هەر وشەیەك لێرە لە دەممان دەردەكەوێت، لە زیندانەكاندا بەرامبەرەكەی وەحشەتە. سەرباری هەموو كۆسپ و تەگەرەیەكتان، تاوانەكانی ئێرەتان بە هەموو دنیا رادەگەیەنین. ئەگەر بتوانم بە مردنم و بەم چالاكییەم سوود بە هەڤاڵانم و پارتیم و گەلەكەم بگەیەنم، جێگای شانازی و بەختیارییە بۆم. من بە فیدائیانە هەبوونم پێشكەشی تێكۆشانی گەلەكەشم بكەم، ناتوانم بڵێم تێكڕای ئەركەكانی سەرشانم لەبەرامبەر بە گەلەكەمدا بەڕێكوپێكی جێبەجێ كردووە. بەم هۆیەشەوە با لەسەر كێلی گۆڕەكەم بنووسرێت"ئەم كابرایە بەقەرزارباریی گەلەكەیەوە مرد" ئەمە دوا چالاكی منە. ئەوانەی كە لەپێناو سەربەخۆیی كوردستان رێگەیان گرتووەبەر، ئەم بەرخۆدانییە بە ناخە وەردەگرن، كوردستان مەگەر وەها ئازاد ببێت. بۆ ئەوەی داوا و دۆزەكەمان بە مرۆڤایەتی رابگەیەنین، هێندە لەبەرامبەر پەیڕەوكارییە نامرۆییەكاندا دانمان بەخۆماندا گرت، ئامانجمان بە بەرگریكردنەكانمان لە دادگادا بەجێهێنانی بەرپرسیارێتییەكانمان بوو لەبەرامبەر بە مێژوو. بەڵام لەو دۆخەی كە تێیدان هیچ هەلومەرجێكی دەستدراو لە ئارادا نییە بۆ ئەوەی لە بواری سیاسیەوە خۆمان دەرببڕین. ئێمە ژیان تەنها بە ناسنامەی پارتیمانەوە پەسند دەكەین، ئێوەش دەتانهەوێ ئەمە لەنێو بەرن. بەهیچ شێوەیەك ژیانێكی پابەند بەم نكۆڵیكردن لە ناسنامەی كە ئێوە دەیسەپێنن پەسند ناكەین. لەم پێناوەدا هەڤاڵ مەزڵوم ژیانی بەخشی، هەڤاڵ فەرهاد و هاوڕێیانی خۆیان سووتاند، بۆ ئێمەش ژیان له‌م وه‌حشه‌ته‌دا واتای نەماوە، بۆ ئەمەش بێ شەرت و مەرج دەست بە مانگرتن تا مردن دەكەین.



دوابەدوای تەوابوونی قسەكانی هەڤاڵ خەیری، هەڤاڵ كەمال پیر سەرەڕای نەدانی دەستوور دەست بە قسە دەكات و دەڵێت"لەگەڵا قسەكانی خەیری دام. ئەمە نەدەبوو وابوایە، دەبووا یەكەمین كەس ئێمە بمردینایە، درەنگ كەوتین، من دەست بە مانگرتنی یەگجاری دەكەم". دوابەدوای ئەویش هەڤاڵ عەلی چیچەك: "PKK" نەك تەسلیمییەت، بەرخۆدانی فێركردین، بەڵام ئێمە نەمانتوانی شایستەی "PKK" ببین، دەست بە مانگرتنی یەگجاری دەكەم. بەدوای ئەودا هەڤاڵان فواد چاڤگین و عەلی قڵج و بەدرەدین گاڤاك بەشداربوون و پشتیوانیان لەو چالاكییە رادەگەینن. بەو شێوەیە چالاكی بەرخۆدانی گەورەی مانگرتنی یەگجاری یاخود مانگرتن تا مردن بە شەش كەس دەست پێدەكات.  پاشان كۆمەڵە هاوڕێیەكی 15 كەسی كە موزەفەر ئایاتا و رەزا ئاڵتون یشان لەنێودایە بەشداری چالاكییەكە دەبن. لەم سەروبەندەدا هەڤاڵ خەیری داخوازنامەیەك كە تێیدا هۆكار و ئامانجەكانی مانگرتنەكەی تێدایە پێشكەشی فەرمانداری سەربازی زیندان دەكەن. لە داخوازنامەكەدا دەڵێن" با واز لە پەیڕەوكارییەكانی أعتراف پێكردن بهێنرێت، دان بە مافی بەرگریكردنماندا بنرێت، كۆتایی بە بەكارهێنانی پێویستییە سروشتییەكان وەك ئامرازی گوشار و ئەشكەنجە بهێنرێ، مافی دانیشتن و یەك دیتن لەگەڵا خێزان و پارێزەردا نۆرماڵ بكرێت".


 چالاكگەران دەبرێنە قاوشی 36  ئیدارەی زیندان چالاكگەران لە هاوڕێ زیندانییەكانی دیكەیان جیا دەكاتەوە. ئیدریس گوزەل كە یەكێكە لە زیندانیانی ئەو رۆژگارەی زیندانی ئامەد،بارودۆخی گیراوانی تری زیندانەكە بەم شێوەیە دەگێڕێتەوە:- "دوو مانگە نازانین چۆن خواردن و خەوێكمان هەیە،هەموو رۆح و دڵمان لەوێ بوو،لەلای ئەنجام و ئاكامەكانی ئەو چالاكییە بوو،بۆ ئێمەش ببووە سەردەمێكی بەرخۆدانی".


هەر چالاكگەرێكی نوێ كە دەهاتە قاوشی 36 ەوە بە جۆش و خرۆشێكی گەورەوە پێشوازی لێ دەكرا. داگیركرانی لوبنان جێگەیەكی زۆری لە گوتووێژەكاندا گرتبوو. بەتایبەتی هەڤاڵ كەمال پیر سەرچاوە و كانگای مۆڕاڵ و مەعنەوییاتی هەڤاڵان بوو. دەگوت "دوژمن بە یاریكردن بە ژیانمان دەیهەوێ بەسەرماندا سەركەوێ،ئێمە بە مردنمان بەسەریاندا سەردەكەوین" . ساڵح قوباد رەوش و هەڵوێستی هەڤاڵ عەلی چیچەك شەڕڤانەكەی هەڤاڵ كەمال پیر،كە لە پرتووكەكەی خۆیدا نازناوی "ئەستێرە سوورە"ی لێنابوو،بەم شێوەیە هەڵدەسەنگێنێ:-

ناوبەناوێك كەمال بەدەنگی بەرز رەوشی عەلی دەپرسی:

عەلی وەزعت چۆنە ؟

عەلی:- زۆر چاكم كاكە كەمال .. دوژمن بە تەماشاكردنی ئێمە دەتەقێت..


لە زیندانەكاندا "ئەسپێ"كان (مێشوله‌) زیاتر لە دوژمن خوێنیان دەمژین، بەسەر جەستەی چالاكگەراندا هاتووچۆیان بوو....

كەمال پیر:- ئەی باشە بەینت لەگەڵا ئەسپێ كاندا چۆنە ؟.

عەلی چیچەك:- وەلڵا لەگەڵا ئەوان و جرجەكاندا دۆستایەتی دروست دەكەم، ناوبەناو ئەسپێ كان لێك كۆدەكەمەوە و بە شەڕیان دێنم. وەك عوسمانی و یەنیچەرییەكان لەگەڵ یەك شەڕ دەكەن.


 هەڤاڵ عەلی سەرچاوەی مۆڕاڵ بوو بۆ بەرخۆدانوانان،خەیری پێی دەگوت "تۆ ئەستێرە سوورەی ئێمەی، ئەستێرە سوورەی بەرخۆدانی، سیمبۆڵی لاوانی كوردستانی" و هەڤاڵ عەلی تا دوا رۆژ ئەستێرە سوورە نازناوی بوو.


 دوژمن بە درێژایی رۆژانی چالاكی بەردەوام بوو لە ئەشكەنجەی دەروونی و فیزیكی،بۆ شكاندنی ئەم چالاكییە پەنا بۆ هەموو رێبازێك دەبات. ئەوانەی كۆتاییان بە چالاكی دەهێنا بەزۆری دەیانبردنە بە بڵندگۆ"مكەبەرە" و بە زۆر پێیان دەگوتن بڵێن كەمال و خەیری بەنهێنی خواردن دەخۆن. هەڤاڵ كەمال پیر لە وەڵامی ئەو بانگەشەی ئەسعەد ئۆكتای دا كە گوایە كەمال و خەیری بەنهێنی خواردن دەخۆن دەڵێت"چاوەڕێبە فەرماندار خواردن و نەخواردنمان دەبینن". و هەروەها جارێكی دیكە بە ئەسعەد ئۆكتای دەڵێت (فەرماندار شتێكت پێ دەڵێم،بەڵام هیچ كاتێك لەیادی مەكە.. تۆ بچیتە ئاسمانیش ئەو "PKK" ی من دەیناسم دەتدۆزێتەوە و دەتكوژێت".

لە 45 مین رۆژی چالاكیدا هەڤاڵان بەدرەدین كاڤاك و فواد چاڤگین لە تینوێتیدا دەبوورێنەوە و دەبرینە نەخۆشخانە. بەڵام كات دەڕوات و جەستەكان وردە وردە دەتوێنەوە. چالاكی لە رۆژی 50 میندایە و رەوشی تەندروستی دەستەی یەكەمینی چالاكگەران بەرەو سەختیەوە دەچێت، دۆخی مانگرتن كاریگەری لە مێشك و هۆشی هەڤاڵان دەكات.  لە رۆژی 50 میندا دكتۆری سەربازی نێو زیندان كە ئەركی سەرپەرشتیاری رەوشی مانگرتووانی پێ سپێردراوە،دێت و داوای نوسراوێكی داواكانیان لێدەكات. هەڤاڵ كەمال بە هەڤاڵ خەیری دەڵێت " تۆ لەسەر ناوی هەموومان داواكانمان بنووسە". هەڤاڵ خەیری بەگشتی داخوازییەكانی جارێكی دیكە دەنووسێتەوە و بەر لەوەی بیدات بە دكتۆری سەرپەرشتیار بەدەنگی بەرز بۆ هەڤاڵانی دەخوێنێتەوە.

لە 51 مین رۆژی چالاكیدا تێدەگەن كەوا هەڤاڵ كەمال چاوی نابنێ. هەڤاڵ موستەفا قەرەسۆ لەمەڕ مژارەكە ئەم زانیارییانەی داینێ: هەڤاڵ كەمال لەدوای رۆژی 40 مینەوە هیچی نەدەبینی، ئیبراهیم توران كە هەم دكتۆرە و هەم پلەدارێكی سەربازی زیندان بوو هات هەستی پێكرد. دكتۆر لە كەمالی  روانی و قسەی لەگەڵدا دەكرد، كەمال بە ئاراستەیەكی دیكەدا دەیڕوانی، ئەوكاتە دكتۆر هەندێ ئیشارەتی بە دەست كرد، بەڵام هەڤاڵ كەمال نەیبینی. دكتۆر بە كەمالی گوت"واز بێنیت، تیمار دەبیت، دەرمانت بدەینێ چاك دەبیتەوە و چاوەكانیشت چاك دەبنەوە" كەمال وەڵامی دكتۆری دایەوە گوتی" تۆ فكری من قبوڵ ناكەیت، هەبوونم و ئەم كەمالە قبوڵ ناكەیت و دەڵێیت با -- كەمال دوو چاوی هەبن -- . من وازناهێنم، ئەوەی بۆ من گرنگە فكرەكانمە. ئەگەر فكره‌كانم قبوڵ بكه‌یت،دەشێ ببێ. بەڵام تۆ قبوڵ ناكەیت و باسی – چاو- م بۆ دەكەیت. دەڵێت با چاو هەبێت بەڵام كەمال نەبێت.


14 ی تەمووز كە سیمبۆڵی باوەڕییە بۆ گەل، لە باردۆخی هەرە نالەباردا بانگەوازی گەڕانەوەی شەڕڤانانی ئازادییە بۆ وڵات، هەر بەم چالاكییەش زیندانەكانیش زۆر گۆڕان. شانبەشانی 14 ی تەمووز ئەو هەستی پەشیمانی و كشانەوانەی لەگەلێك كەس دا شكاند كە لەبەر بەسەرهاتەكان رووی تێ كردبوون. چالاكی 14 ی تەمووز گەلێك هەڵوێستی لاوازی راوەستاند.   رێبەر ئاپۆ واتای بەرخۆدان بەم نرخاندنەی هەڵدەسەنگێنێ" بەرخۆدانێتی مەزڵوم دۆغان، دوابەدوای ئەو بەرخۆدانی خەیری و كەمال بوونە پردێكی قایم و پتەو لەنێوان ئەو مردنەی فاشیزمی 12 ی ئەیلول دەیسەپاند و ئەو ژیانەی كە بەرخۆدانی خوازیاری پێ گەیشتنی بوو. رێڕەوكردن لەسەر ئەم پردە كە پێویستی یەك بە دوای یەك بەخشینی شەهیدانی له‌گه‌ڵ خۆی هێنا، رێگەیەكه‌ بۆ بەدەستخستنی سەكەوتن. پرد تا دوا ئەندازە كراوە بوو، كاتێ بەرەو ئەو رێگە تاریكستانییە ده‌ڕۆشتین و دوژمن دەیگوت"نزیكببنەوە، پان دەبنەوە" و بەمە ئێمەی دەترساند، ئەم پردە زۆر پێویست بوو بۆ ئێمە. واتای بەرخۆدانی و بەرخۆدانێتی زیندان و شەهیدان هێندە گەورەیە. لێرەدا دروشمی" بەرخۆدان ژیانە" دەربڕێكە بۆ گەورەییەكەی. ئەم گەورەییە سەركەوتنێكی سیاسییە كە تێكۆشانمان دەستكەوتی كردووە. چەند كەسێك بە شەڕێكی جەستەییانە لەبەرامبەر سوپاكانی دوژمندا سەركەوتنیان بەدەست هێنا.

بەرخۆدانی 14 ی نەك تەنها لە زیندانەكاندا بەڵكو لە دەرەوەی زیندانەكانیشدا كاریگەرییەكی گەورەی خوڵقاند. رێبەری گەلی كورد "رێبەر ئاپۆ" لە یەكێَك لەشیكردنەوەكانیدا ئەم مژارەیە بەم شێوەیە هەڵدەسەنگێنێ:-

هەنگاوی 15 ی ئاب بەرهەمی چەمكێكە كە لە چوارچێوەی ئەرك و قەرزێكدایە لەبەرامبەر پابەندبوونمان بە یادەوەری شەهیدانی زیندانەوە. ئەگەر نامانهەوێ ئەم شەهیدانەمان لەنێو تاریكستانی زیندانەكاندا بەجێبهێڵین و دەستبەرداریان ببین، بەهەققەت دەبوا كاری زۆر واتادار بكرایە. هەروەها ئەگەر بەرخۆدانی زیندان و تێكڕای ئەو كار و دیاردانەی لەژێر كاریگەری ئەو بەرخۆدانانەدا دەركەوتوون بخنكابان، ئەوا تەنها فاشیزمی 12ی ئەیلوول خۆی بەسەر لایەنی سیاسیدا سەرنەدەخست، سەركەوتنی دابوونەریتی دەسپۆتیزمێك بەردەوامی دەكرد كە بریتی دەبوو لە هەموو جۆرە تاركستانی و هەموو جۆرە ناهەقی و زوڵمێك. 

بەرخۆدانی 14 تەمووز بانگەوازی بە پارتیبوونە لەسەر هێڵی رێبەرایەتی

گەر سەركەوتن بەدەست نەیەت ئەوا دوا هیوای بەرخۆدانیش دەشكێ و زیندانی ئامەد بەتەواوی تەسلیم دەگیرێ. بەو رەنگە زۆنگاوێكی خیانەت دروست دەبوو، لێرەوە هیوای ئازادی گەلی كورد...

"کێشه‌ى من له‌گه‌ڵ لیبراڵیزم کێشه‌یه‌کى مه‌بده‌ئیه‌"

لۆژیکێکى دیاریکراوه‌ سه‌راپا له‌نێو چوارچێوه‌ى سه‌رمایه‌دارى ئه‌مڕۆدا، له‌ پێناو دووباره‌ داڕشتنه‌وه‌ى خۆی و بۆ کارکردن له‌نێو بارودۆخى کۆمه‌ڵگاى به‌کاربه‌ریى ئه‌مڕۆدا...

مێژووى کاکه‌ییه‌کان؛ ئایین و باوه‌ڕى یارسان (1)

دیارده‌ى فره‌ژنى و ژن‌به‌ژن و گه‌وره‌ به‌ بچوک و به‌زۆر به‌شودان له‌ناو شوێنکه‌وتوانى ئه‌م ئایینه‌دا نیه‌ و نه‌بووه‌...

2017 © Partiya Karkerên Kurdistan (PKK)
[email protected]